Piotr Piotrowski, Wtajemniczenia centaura Chirona, w: "ALBO albo" Mity 1/1998, ss. 53-60.

 

 

Wtajemniczenia centaura Chirona

 

Spirytualny wymiar dzikiej siły

 

[Fragmenty]

 

Grecki mistycyzm wskazuje na fakt, że prawdziwa tajemnica ludzkiej kreatywności i duchowości ukryta jest w nieświadomych warstwach psyche, a dodatarcie do niej często wymaga odkrycia spirytualnej dzikości. Zwierzęca część ciała boskiego centaura Chirona może w metaforyczny sposób odzwierciedlać całą ludzką kulturę, która płynie z nieświadomości, a źródłem przemiany prowadzącej do sztuki, kunsztu i boskości jest właśnie ów ocean nieokiełznanej zwierzęcej, a zarazem spirytualnej siły. Kreatywność Chirona reprezentuje pierwotny impuls do rozwoju i przeobrażenia. Centaur ten, będąc nauczycielem i przewodnikiem, uosabia złożony proces dążenia do samopoznania.

 

[…]

 

Chiron jako nauczyciel i przewodnik

Grota, w której mieszkał ów centaur nie była prymitywną kryjówką, lecz pełnowartościowym domem, w którym zawsze panowała ciepła atmosfera zapewniana przez kobiety: matkę Filyrę, żonę Chariklo, córki oraz muzy i nimfy. Kobiece istoty, które otaczały centaura ucieleśniają mądrość i pożyteczność nauk Chirona, a także jego mistrzostwo w nauczaniu. Rodzinna atmosfera tego domu pozwalała uniknąć jednostronności w wychowaniu i pomagała w należytym kształtowaniu życia emocjonalnego uczniów. Chiron jako nauczyciel w swej ofiarnej pomocy zawsze przywiązywał dużą wagę do formowania charakteru zarówno przez kształcenie praktycznych umiejętności, intelektualnych zdolności, jak i, co najważniejsze, przez duchowe przebudzenie. Do groty u stóp góry Pelion w Tesalii, w której mieszkał ów centaur, schodzili się po poradę i opiekę bogowie, bohaterowie i ludzie.

Chiron nie ograniczał się jedynie do działalności wychowawczo-dydaktycznej, lecz opracował także zbiór podstawowych zasad moralnych, uczył on bowiem etyki. Zaginiony utwór pt. Rady Chirona przypisywany Hezjodowi krążył wśród nauczycieli i uczniów greckich stanowiąc rodzaj katechizmu, niewiele dziś jednak wiadomo o jego zasadniczej zawartości. Badacz kultury greckiej, J. H. Finley, nazwał nawet Chirona pierwotnym Sokratesem. Chiron, podobnie jak później Sokrates, nauczał, że najważniejsza jest dusza oraz dbanie o jej doskonalenie.

Istnieje cała gama nauk, w które wtajemniczał swoich uczniów Chiron. Jego związek z nimfami wskazuje na fakt, że zajmował się on muzyką, potrafił też za pomocą kilku dźwięków uzdrawiać chorych. Dziś powszechnie już wiadomo, że muzyka posiada uzdrawiający wpływ nie tylko na ciało, lecz także na psychikę człowieka. Naukowcy tłumaczą to oddziaływaniem określonych częstotliwości, fal czy rytmów powodujących powstawanie zjawiska psychorezonansu. Muzyka bowiem wnika do najgłębszych warstw osobowości ludzkiej oraz uruchamia treści kryjące się w podświadomości. Miejscem, w którym Chiron dokonywał swoich zabiegów była jaskinia, co można rozumieć jako konieczność wejścia w głąb duszy, a więc jednocześnie jako poznanie ukrytych, nieświadomych uwarunkowań rządzących ludzką psychiką. Również muzyka może pełnić rolę katalizatora procesów wyobrażeń podświadomych, może ona także pomóc w odreagowaniu psychicznych przeżyć i urazów.

Muzyka jest również niezbędnym elementem towarzyszącym podczas wszelkich nabożeństw, misteriów i modlitw. Trudno sobie wyobrazić jakikolwiek rytuał religijny bez akompaniamentu muzycznego. Atmosferę klasztorów buddyjskich wypełnia dźwięk dzwonów i gongów oraz różnych rodzajów wibracji głosowych i śpiewu. Terapeutyczne działanie muzyki z punktu widzenia koncepcji orientalnych polega na zharmonizowaniu jej wibracji z czakramami, czyli centrami energetycznymi w ciele. Istnieje również odrębna gałąź hinduskiej jogi, zwana mantra-jogą, która opiera się na wiedzy o tajemnych i magicznych właściwościach dźwięku, dzięki czemu może dotrzeć do nas boska, twórcza inspiracja. Nie jest więc zaskoczeniem, że uzdrawianie Chirona za pomocą odpowiednio dobranych dźwięków nie tylko prowadzi do wyleczenia, lecz także do stanu duchowej równowagi.

Lecznicze zdolności Chirona wyrażają się także w jego wiedzy medycznej, w którą wtajemniczał Asklepiosa, przyszłego boga-lekarza. Chiron wyjaśnił swojemu uczniowi wszelkie tajemnice medycyny i objawił liczne sekrety sztuki uzdrawiania. Centaur ten zajmował się także chirurgią oraz nauczał ziołolecznictwa.

Chiron stał się również mistrzem w nauczaniu gimnastyki, bowiem dbanie o własne ciało jest pierwszym etapem duchowej wędrówki człowieka do doskonałości. Panowanie nad własnym ciałem jest wyrazem kontrolowania instynktów oraz całej atawistycznej warstwy psychiki ludzkiej. Nasuwa się tutaj paralela do asan, czyli odpowiedniej postawy ciała praktykowanej w hinduskiej hatha-jodze. Dopiero takie ciało, które zostało poddane dyscyplinie, może stać się odpowiednim narzędziem dla poszerzenia świadomości.

Do ważnych umiejętności, w które wtajemniczał ów centaur była ponadto sztuka łucznictwa - według mitologii Chiron nie raz towarzyszył Artemidzie, boskiej łowczyni, podczas polowań. Daisetz T. Suzuki tłumaczy, że celem sztuki strzelania z łuku jest ćwiczenie umysłu oraz nawiązanie kontaktu z najwyższą rzeczywistością. W ezoterycznym znaczeniu sztukę łucznictwa należy rozumieć jako “polowanie” lub też kierowanie w duchowe cele. Murry Hope zauważa, iż łuk i strzała zawierają w sobie głębokie metafizyczne znaczenie, reprezentując pozytywne i negatywne strony osobowości człowieka lub relację anima-animus, wymagające skrajnego wewnętrznego naprężenia, by uderzenie w “cel” było trafne. Wtajemniczenie w sztukę łucznictwa jest jednocześnie inicjacją pozwalającą dotrzeć do pierwotnej siły umysłu. Strzały symbolizują również zmierzanie do celu, podjęcie nowych wyzwań lub poszukiwanie własnego “Ja”.

Kolejną dziedziną, z której słynie Chiron było nauczanie sztuki wróżenia. Nie zachowały się jednak żadne teksty antyczne, które mówiłyby, jaką dokładnie sztuką wróżebno-dywinacyjną zajmował się Chiron. Wszelkie przypuszczenia, iż mogłoby to być wróżenie z wnętrzności zwierząt, tak jak w przypadku działalności centaura Folosa, jest bezpodstawne. Jakkolwiek, w każdej czynności wróżebnej dokonuje się ten sam akt, mianowicie akt zwracania się do swego przeznaczenia oraz poszukiwanie kontaktu z siłą kreującą ludzkie istnienie. Umiejętne odczytywanie znaków pojawiających się na niebie i ziemi stanowi pierwszy krok prowadzący do doświadczenia jedności Uniwersum. Manifestację kosmicznej woli, której podlegają wszystkie istoty, dostrzegano na przykład w pęknięciach na skorupie żółwia, wnętrznościach zwierząt, ruchach planet etc. Poznanie woli bóstwa jest bowiem dotknięciem sacrum. W starożytnej Grecji znane są wyrocznie delfickie, taoista chcąc poznać swoje tao konsultuje się z Księgą Przemian - I’ Ching, religijny Tybetańczyk zaś zwraca się do wróżby Mo.

[…]

 

[Archiwalne numery "ALBO albo" kupisz tu]

 

Piotr Piotrowski

www.piotrpiotrowski.com